ค่าตับปกติเท่าไหร่ ดูอย่างไร ค่าตับสูงแค่ไหนถึงเรียกว่าผิดปกติ

24 ธ.ค. 68

ค่าตับปกติเท่าไหร่? วิธีอ่านผลตรวจเลือดและเช็กความเสี่ยงตับพัง

ตับ... อวัยวะชิ้นสำคัญที่ทำงานหนักตลอด 24 ชั่วโมงเพื่อกรองสารพิษและสร้างสมดุลให้ร่างกาย แต่ตับมักจะไม่ส่งเสียงเตือนเมื่อเกิดความเสียหาย กว่าจะรู้ตัวอีกทีก็อาจเข้าสู่ภาวะตับอักเสบแล้ว สัญญาณเดียวที่จะบอกเราได้ตั้งแต่เนิ่นๆ คือ "เอนไซม์ในเลือด" หรือที่เราเรียกกันติดปากว่า "ค่าตับ"

หลายคนที่เพิ่งไปตรวจสุขภาพประจำปีมาอาจกำลังสงสัยว่า ค่าตับปกติเท่าไหร่? และผลตรวจที่ถืออยู่ในมือตอนนี้ สูงแค่ไหนถึงเรียกว่าผิดปกติ? บทความนี้จะพาคุณไปถอดรหัสผลเลือดแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้คุณดูแลสุขภาพตับได้อย่างทันท่วงที

"ค่าตับ" คืออะไร ทำไมต้องตรวจ?

ค่าตับ คือระดับของสารเคมี เอนไซม์ และโปรตีนในกระแสเลือดที่ตับผลิตขึ้นมา ในภาวะปกติเอนไซม์เหล่านี้จะอยู่ในเซลล์ตับ แต่เมื่อตับเกิดการอักเสบหรือได้รับบาดเจ็บ เซลล์ตับจะแตกและปล่อยเอนไซม์เข้าสู่กระแสเลือด การตรวจเลือดเพื่อดูค่าเหล่านี้ จึงเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุดในการเช็กประสิทธิภาพการทำงานของตับ

ค่าตับสูงแค่ไหน... ถึงเรียกว่า "อันตราย"

การแปลผลว่าค่าตับสูงอันตรายหรือไม่ แพทย์จะดูจากค่า AST และ ALT เป็นหลัก โดยมีจุดสังเกตดังนี้:

สูงกว่าปกติ 2-3 เท่า: เป็น "สัญญาณเตือนสีเหลือง" อาจเกิดจากพฤติกรรมการกิน การดื่มแอลกอฮอล์ หรือผลข้างเคียงจากยา ควรเริ่มปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์
สูงกว่าปกติเกิน 10 เท่า: เป็น "สัญญาณอันตรายสีแดง" บ่งชี้ถึงภาวะตับอักเสบเฉียบพลัน หรือตับกำลังถูกทำลายอย่างรุนแรง ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุโดยด่วน!

ภัยเงียบ: สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้ค่าตับพุ่งปรี๊ด

การที่ค่าตับสูงไม่ได้มาจากแค่การดื่มแอลกอฮอล์เท่านั้น แต่ในยุคปัจจุบันพฤติกรรมการใช้ชีวิตคือปัจจัยหลักที่ทำร้ายตับ:

โรคไวรัสตับอักเสบ (Hepatitis B และ C): สาเหตุอันดับต้นๆ ที่เข้าไปทำลายเซลล์ตับโดยตรง
ไขมันพอกตับ (Fatty Liver): ภัยเงียบยุคใหม่ที่เกิดจากการกินของหวาน ของทอด และน้ำตาลฟรุกโตสมากเกินไปจนไขมันไปสะสมที่ตับ
การใช้ยาหรืออาหารเสริมเกินความจำเป็น: ยาแก้ปวดบางชนิด สมุนไพร หรืออาหารเสริมที่ไม่ได้มาตรฐาน หากกินต่อเนื่องนานๆ จะเป็นภาระให้ตับต้องทำงานหนักเพื่อขับสารพิษ

💡 ข้อมูลสุขภาพดีๆ จาก Paradise Park: สุขภาพตับเป็นเรื่องที่รอให้แสดงอาการไม่ได้ การตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอคือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด หากคุณต้องการคำปรึกษาหรือแพ็กเกจตรวจสุขภาพที่ได้มาตรฐาน สามารถเข้ารับบริการได้ที่ รามาธิบดี เฮลธ์ สเปซ (Ramathibodi Health Space) ศูนย์ดูแลสุขภาพครบวงจร บริเวณชั้น 3 ศูนย์การค้าพาราไดซ์ พาร์ค

ค่าตับพื้นฐานที่ควรรู้จัก

การตรวจ ค่าตับ มักจะเป็นรายการพื้นฐานในการตรวจสุขภาพประจำปี ซึ่งจะวัดระดับเอนไซม์และโปรตีนหลายชนิดที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของตับ โดยมีค่าสำคัญที่คุณควรรู้จักดังต่อไปนี้

ค่าบิลิรูบิน (Bilirubin)

ค่าบิลิรูบิน คือสารสีเหลืองที่เกิดจากการสลายตัวของเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุขัย ซึ่งตับมีหน้าที่ในการนำบิลิรูบินไปกำจัด หากค่านี้สูงผิดปกติอาจบ่งชี้ถึงปัญหาหลายอย่าง เช่น ภาวะเม็ดเลือดแดงแตก, โรคไวรัสตับอักเสบ, หรือภาวะท่อน้ำดีอุดตัน โดยค่า Total Bilirubin ค่าตับปกติเท่าไหร่ จะอยู่ที่ 0.20–1.20 มิลลิกรัม/เดซิลิตร

ค่าอัลบูมิน (Albumin)

ค่าอัลบูมิน เป็นโปรตีนชนิดหลักที่ถูกผลิตขึ้นจากตับเท่านั้น มีหน้าที่สำคัญในการช่วยรักษาสมดุลของเหลวในเลือดและลำเลียงสารอาหารไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ค่าตับปกติเท่าไหร่ สำหรับอัลบูมินจะอยู่ที่ 3.5–5.0 กรัม/เดซิลิตร หากค่าต่ำกว่าปกติมากอาจเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงการทำงานของตับที่บกพร่อง หรือมีปัญหาเกี่ยวกับการขับออกทางไต

ค่าโกลบูลิน (Globulin)

ค่าโกลบูลิน เป็นโปรตีนที่ผลิตโดยตับและเกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำหน้าที่ในการต่อสู้กับเชื้อโรค ค่าตับปกติเท่าไหร่ สำหรับโกลบูลินจะอยู่ที่ 2.0–3.5 กรัม/เดซิลิตร หากค่าโกลบูลินสูงผิดปกติอาจเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่าร่างกายกำลังติดเชื้อหรือมีการอักเสบเรื้อรัง และร่างกายกำลังพยายามกำจัดเชื้อโรคออกจากร่างกาย

ค่าเอนไซม์ AST (Aspartate aminotransferase) หรือ SGOT

ค่าเอนไซม์ AST หรือ SGOT เป็นเอนไซม์ที่พบได้ในหลายอวัยวะ เช่น ตับ, หัวใจ, และกล้ามเนื้อ เอนไซม์จะถูกปล่อยออกมาเมื่ออวัยวะเหล่านี้เกิดความเสียหาย ค่าตับปกติเท่าไหร่ สำหรับ AST จะอยู่ที่ 5–34 หน่วยสากล/ลิตร การตรวจค่านี้มักจะทำควบคู่กับค่า ALT เพื่อช่วยประเมินความเสียหายที่เกิดกับตับ และแยกจากความเสียหายของอวัยวะอื่น

ค่าเอนไซม์ ALT (Alanine aminotransferase) หรือ SGPT

ค่าเอนไซม์ ALT หรือ SGPT เป็นเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับตับโดยเฉพาะมากกว่า AST จึงเป็นตัวบ่งชี้ความเสียหายของเซลล์ตับได้แม่นยำกว่า ค่าตับปกติเท่าไหร่ สำหรับ ALT จะอยู่ที่ 0–40 หน่วยสากล/ลิตร หากค่า ALT สูงขึ้นอย่างชัดเจน มักบ่งชี้ว่าตับกำลังเกิดการอักเสบหรือมีความเสียหาย

ค่าเอนไซม์ ALP (Alkaline phosphatase) และ GGT (Gamma-glutamyl transferase)

ค่าเอนไซม์ ALP พบมากในกระดูกและตับ ค่าตับปกติเท่าไหร่ สำหรับ ALP อยู่ที่ 40–120 หน่วยสากล/ลิตร มักตรวจพร้อมกับ GGT (Gamma-glutamyl transferase) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่ผลิตจากตับเป็นหลัก การตรวจ GGT จะช่วยระบุว่าค่า ALP ที่สูงนั้นมาจากตับหรือท่อทางเดินน้ำดี ซึ่งอาจบ่งชี้ถึงภาวะท่อน้ำดีอุดตัน

ค่าตับปกติเท่าไหร่

โดยสรุปแล้ว ค่าตับปกติเท่าไหร่ สำหรับเอนไซม์หลัก ๆ คือ AST ควรอยู่ที่ 5–34 IU/L และ ALT ควรอยู่ที่ 0–40 IU/L อย่างไรก็ตาม ค่าอ้างอิงอาจแตกต่างกันเล็กน้อยขึ้นอยู่กับห้องปฏิบัติการและวิธีการตรวจ ดังนั้น การแปล ผลตรวจเลือด ควรทำโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อความแม่นยำ

ค่าตับสูงเท่าไหร่ถึงอันตราย

เมื่อพูดถึง ค่าตับสูงเท่าไหร่อันตราย หากค่า AST หรือ ALT สูงกว่าค่าปกติ 2-3 เท่า อาจเป็นเพียงสัญญาณเตือนให้ปรับพฤติกรรม แต่หากค่าตับสูงเกิน 10 เท่า นั่นเป็นสัญญาณอันตรายที่บ่งชี้ถึงการอักเสบหรือความเสียหายของตับอย่างรุนแรง และควรรีบพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุโดยด่วน เพราะ ค่าตับไม่ควรเกินเท่าไหร่ ย่อมขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์

ค่าตับสูงเกิดจากอะไร

การที่ ค่าตับสูงเท่าไหร่อันตราย นั้นย่อมมีสาเหตุ โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสม หรือเกิดจากภาวะเจ็บป่วยบางอย่างที่ส่งผลกระทบต่อตับโดยตรง

โรคไวรัสตับอักเสบ

โรคไวรัสตับอักเสบชนิด B และ C เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดที่ทำให้ ค่าตับ สูงขึ้น เนื่องจากเชื้อไวรัสจะเข้าไปทำลายเซลล์ตับโดยตรง ทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะตับแข็งหรือมะเร็งตับได้ ซึ่งเป็นอันตรายอย่างยิ่ง

โรคตับไขมัน (Fatty Liver)

โรคตับไขมัน เกิดจากการสะสมของไขมันในเซลล์ตับ มักพบในผู้ที่มีภาวะอ้วน, ผู้ป่วยเบาหวาน, หรือผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง แม้ในระยะแรกจะไม่มีอาการชัดเจน แต่หากสะสมไขมันมากเกินไป จะทำให้ตับเกิดการอักเสบเรื้อรังและทำให้ ค่าตับ สูงขึ้นได้

การดื่มแอลกอฮอล์

การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากและเป็นประจำ ถือเป็นภัยเงียบที่ทำให้ ค่าตับสูงเท่าไหร่อันตราย เพราะแอลกอฮอล์เป็นสารพิษที่ต้องผ่านกระบวนการกำจัดที่ตับ ทำให้ตับทำงานหนักและเกิดการอักเสบ นำไปสู่ภาวะไขมันพอกตับจากแอลกอฮอล์ และอาจลุกลามเป็นโรคตับแข็งในที่สุด

การใช้ยาและสมุนไพรบางชนิด

ยาบางชนิด เช่น ยาพาราเซตามอลเมื่อใช้ในขนาดสูงเกินกำหนด หรือสมุนไพรที่ไม่ได้มาตรฐานบางชนิด อาจมีสารที่ส่งผลกระทบต่อเซลล์ตับโดยตรง ทำให้ตับอักเสบ และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ ค่าตับ เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ดังนั้นควรใช้ยาภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

โรคอื่น ๆ ที่กระทบการทำงานของตับ

นอกจากสาเหตุหลักแล้ว โรคอื่น ๆ เช่น ภาวะหัวใจวายเรื้อรัง, ภาวะทางเดินน้ำดีอุดตัน, หรือโรคทางพันธุกรรมบางชนิด ก็สามารถส่งผลกระทบต่อการทำงานของตับและทำให้ ค่าตับ สูงขึ้นได้เช่นกัน ซึ่งแพทย์จำเป็นต้องตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

สรุปบทความ

การทำความเข้าใจว่า ค่าตับปกติเท่าไหร่ และรู้ว่า ค่าตับสูงเท่าไหร่อันตราย เป็นก้าวแรกที่สำคัญในการดูแลสุขภาพ การตรวจ ค่าตับ ประจำปีช่วยให้เราทราบความเสี่ยงของโรคตับตั้งแต่เนิ่น ๆ และสามารถปรับพฤติกรรมได้ทันท่วงที หากคุณต้องการตรวจสุขภาพเชิงลึก สามารถมาใช้บริการด้านสุขภาพครบวงจรที่ Paradise Park ศรีนครินทร์

PARADISE PARK (ศูนย์การค้าพาราไดซ์ พาร์ค) ศูนย์การค้าย่านศรีนครินทร์ที่เน้นย้ำเรื่องของ Health & Wellness ภายใต้คอนเซ็ปต์อย่าง "LIVING IN HARMONY ใส่ใจการใช้ชีวิต กินดี อยู่ดี สุขภาพดี" เป็นศูนย์รวมความสุข ความสนุกให้กับทุก Generation ตอบโจทย์ทั้งสายกิน สายเที่ยว สายช้อป และสายสุขภาพ ครบครันทุกไลฟ์สไตล์ เดินทางสะดวกสบายด้วยรถไฟฟ้า MRT สายสีเหลือง สถานีสวนหลวง ร.9 ทางออกที่ 2 นอกจากนี้ยังมีที่จอดรถมากมายไว้คอยบริการสำหรับผู้ที่เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว

เมื่อคุณมาใช้บริการด้านสุขภาพ หรือมาเลือกซื้อสินค้าเพื่อสุขภาพที่ดีที่ Paradise Park แล้ว ที่นี่ยังมีร้านค้า และร้านอาหารอีกมากมายที่เราอยากแนะนำให้คุณมาเยี่ยมชมด้วยตัวเอง โดยสามารถดูข้อมูลร้านค้าเพิ่มเติมได้ที่ Directory นอกจากนี้ยังสามารถติดตามอัปเดตข่าวสารและกิจกรรมต่าง ๆ เพิ่มเติมได้ผ่านช่องทางโซเชียลมีเดียของเรา อาทิ

Facebook
Instagram
TikTok
X
YouTube
LINE OA @paradisepark_th
ติดต่อสอบถาม MBK Contact Center โทร 1285

พร้อมเติมสุขกันแบบต่อที่ 2 ด้วยการสะสมคะแนนกับ MBK PLUS

สำหรับคนที่แวะมาซื้อยาสามัญประจำบ้านที่ร้านขายยา Pharmax และ HealthyMax สาขา Paradise Park สามารถเติมความสุขได้ถึง 2 ต่อ เพียงแค่แอด LINE OA @mbkplus และซื้อสินค้าหรือบริการภายในศูนย์การค้า Paradise Park และธุรกิจในเครือ MBK Group แล้วนำใบเสร็จจากร้านค้าที่ร่วมรายการมาสะสมคะแนนกับ MBK Plus เพื่อนำไปแลกสุขจุก ๆ กับสิทธิประโยชน์สุดคุ้ม ไม่ว่าจะเป็นส่วนลด คูปอง หรือสิทธิพิเศษต่าง ๆ

สะสม สุขจุก ๆ: ทุกการช้อปมีแต่ได้ สะสมพอยท์เพื่อรับสิทธิพิเศษมากมายแบบจุก ๆ
แลก สุขจุก ๆ: ง่ายขึ้น 1 พอยท์ = 1 บาท แลกรับส่วนลดจุก ๆ และความพิเศษทุกไลฟ์สไตล์
แชร์ สุขจุก ๆ: โอนคะแนนให้เพื่อน แชร์พอยท์ รวมทั้งชวนเพื่อน มาส่งต่อความสุขด้วยกันไม่รู้จบ

ตรวจสอบเงื่อนไขการสะสมคะแนนเพิ่มเติมได้ที่ https://www.paradisepark.co.th/mbkplus/